Wat kost uw piek?

Hieronder staat een uitgewerkt voorbeeld, al doorgerekend: een maakbedrijf in ploegendienst met een aansluiting van 1.200 kW, 4,2 miljoen kWh per jaar en 500 kWp zon op het dak. Vul hierboven uw eigen gegevens in en alles rekent mee.

Deel 1 — wat uw aansluiting nu kost

Uw aansluiting kost € 79.898 per jaar aan netbeheerkosten, ofwel € 6.658 per maand. Daarvan gaat € 34.692 naar het vermogen dat u vastlegt en € 43.023 naar de hoogste kwartieren die u werkelijk maakt. Samen is dat 1,90 cent per kWh die u afneemt.

We rekenen met het tarievenblad 2026 van Enexis, categorie MS-distributie, 125 tot 1.500 kW. Het tarievenblad zelf. Staat er op uw factuur een andere categorie, kies hem dan hierboven; dat verandert alleen de vier tarieven, niet de rekenwijze.

U heeft 120 kW meer vastgelegd dan u het afgelopen jaar ooit gebruikte. Dat kost € 3.469 per jaar zonder dat er iets tegenover staat. Een lager gecontracteerd vermogen aanvragen kost niets en kan meteen; alleen loopt u dan geen ruimte meer voor als u groeit.

Voor teruglevering rekenen de netbeheerders nu geen transporttarief; u betaalt daarvoor alleen de aansluiting zelf. Uw 500 kW teruglevering staat daarom niet in de tabel hierboven. Er wordt gesproken over een invoedingstarief, maar dat bestaat nog niet. De piek die u geld kost is dus de piek in afname.

De lichte staaf is uw hoogste kwartier nu, de groene wat ervan overblijft met de batterij van deel 3. Het hoogst in januari met 1.080 kW, het laagst in juli met 870 kW. Het verschil tussen die twee is 19 % van de piek. Elke maand telt apart: een maand waarin de piek lager uitvalt is meteen een lagere rekening.

Deel 2 — wat uw piek eigenlijk is

Uw hoogste kwartier is 1.080 kW. Gemiddeld neemt u 479 kW af. De piek is dus 2,3 keer het gemiddelde, en boven tachtig procent van die piek zit u naar schatting 528 uur per jaar — 6,0 % van de tijd. Voor die 6,0 % betaalt u het hele jaar.

De belastingduurkromme: alle uren van het jaar op volgorde van hoog naar laag. Links de duurste uren, rechts de rustige. De lijn begint op 1.080 kW en zakt naar een basislast van ongeveer 378 kW. De stippellijn staat op 864 kW, de hoogte waarop deel 3 snijdt; het gearceerde stuk erboven is 54.087 kWh per jaar, verdeeld over ongeveer 528 uur. De vorm van deze kromme is niet gemeten maar afgeleid: de basislast volgt uit uw bedrijfsritme (ploegendienst) en de bolling uit uw jaarverbruik, zodat het oppervlak onder de kromme precies uw 4.200.000 kWh is.

Uw gebruiksduur is 3.889 uur: het jaarverbruik gedeeld door de piek. Dat is het getal waarmee netbeheerders naar een aansluiting kijken. Boven de 600 uur geldt het gewone grootverbruiktarief waarmee we hierboven rekenen.

Deel 3 — wat een batterij aan de piek doet

Een batterij die uw piek afvlakt doet twee dingen tegelijk. Hij verlaagt de rekening van deel 1, want u legt minder vermogen vast en uw hoogste kwartier wordt lager. En hij staat de rest van het jaar stil, dus kan hij in die tijd handelen op de stroommarkt. Hieronder staan drie snijhoogtes naast elkaar: tien, twintig en dertig procent van de piek eraf.

De dikke regel is de snijhoogte waar deel 4 mee rekent; die kiest u hierboven. Let op de vorm: een kleine snede vraagt weinig opslag en verdient zichzelf het snelst terug, een grote snede levert meer op maar kost meer dan evenredig, omdat de batterij dieper moet snijden en dus veel langer moet kunnen doorgaan.

De gekozen snede, uitgeschreven

Om 20 % van uw piek af te halen heeft u een batterij nodig van 216 kW en 310 kWh, dat is 1,4 uur vollast. Uw piek zakt dan van 1.080 naar 864 kW en uw contract kan naar 864 kW. Dat scheelt € 19.200 per jaar aan netbeheerkosten. Daarnaast verdient dezelfde batterij naar schatting € 9.194 per jaar op de stroommarkt. Samen, na € 2.700 onderhoud, houdt u € 25.695 per jaar over op een investering van € 180.000. Dat is 7,0 jaar terugverdientijd.

De batterij mag niet leeg zijn op het moment dat u hem nodig heeft. Daarom is hij gedimensioneerd op de energie die er boven de snijhoogte uitsteekt: 54.087 kWh per jaar, verdeeld over ongeveer 250 dagen waarop het voorkomt, dus 216 kWh op een gemiddelde piekdag. Daar gaat een marge van 40 procent overheen, want de zwaarste dag is zwaarder dan de gemiddelde. Zo komen we op 310 kWh.

Van de tijd blijft 46 % over om mee te handelen. Dat komt uit twee dingen: 12 % van het jaar staat de batterij klaar voor de piek of is hij daarvoor aan het laden, en op de 250 piekdagen is 70 % van de inhoud gereserveerd. Wat overblijft handelt mee op de route onbalans, die het afgelopen jaar € 92.716 per MW opbracht bij 1 uur opslag. Een batterij onder de megawatt komt sowieso alleen via een aggregator op de markt.

Uw eigen opwek

U heeft 500 kWp zon. Dat is ongeveer 475.000 kWh per jaar, 11 % van uw verbruik, met een piek in teruglevering rond 400 kW. Zon verlaagt uw afnamepiek alleen als de piek overdag en ’s zomers valt. Bij de meeste bedrijven valt het hoogste kwartier op een donkere winterdag, en dan doet zon niets. We rekenen de opwek daarom niet van uw piek af: hij zit al verwerkt in de kWmax die u heeft opgegeven, want die is achter de meter gemeten.

Deel 4 — de som, in drie scenario’s

Dezelfde batterij, dezelfde snijhoogte, drie standen van dezelfde drie knoppen: wat de markt opbrengt, of u de piekverlaging elke maand haalt, en wat de batterij kost. Geen drie meningen, maar een bandbreedte.

In het verwachte geval houdt u € 25.695 per jaar over en is de batterij na 7,0 jaar terugverdiend, wat over 15 jaar neerkomt op 11,5 procent rendement. Gaat het tegen, dan wordt dat 10,3 jaar en 5,2 procent; gaat het mee, 5,6 jaar en 15,8 procent.

Wat er in de drie standen verandert, en waarom:

• Voorzichtig. De markt brengt 65 % van wat het afgelopen jaar opleverde — batterijen komen er snel bij en de prijsverschillen waar ze van leven worden daar kleiner van. De piekverlaging lukt in 90 % van de maanden, want een keer per jaar gaat er iets mis op het verkeerde moment. De batterij kost 115 % van de prijs die wij aanhouden.
• Verwacht. Alles precies zoals het afgelopen jaar werkelijk was, zonder op- of afslag.
• Gunstig. De markt brengt 130 %, omdat de prijsverschillen groeien met meer zon en wind in het net. De batterij kost 90 %, omdat de prijzen per kWh nog dalen.

Het rendement is de interne rentevoet over 15 jaar bij een gelijke opbrengst per jaar, zonder financiering, zonder inflatie, zonder subsidie en zonder restwaarde. De investering is € 25.000 vast plus 500 euro per kWh bij deze omvang, alles zonder btw. Vraag offertes op: dit is een staffel, geen prijsopgave.

Deel 5 — peak support: wat dezelfde batterij voor het net kan doen

Deel 3 ging over uw eigen piek. Peak support gaat over de piek van het net. Dat zijn niet dezelfde momenten: het net zit krap op een windstille winteravond, uw fabriek piekt op een maandagochtend bij het opstarten. Juist omdat ze uiteenlopen kan dezelfde batterij het allebei doen — en er twee keer voor betaald krijgen.

Er zijn vier manieren waarop dat geld oplevert. Drie ervan lopen via uw netbeheerder, en daar zit meteen het probleem: de bedragen worden per geval afgesproken en staan niet in een tarievenblad. Wat hieronder staat is dus rekenen met een aanname, niet met een tarief. We zeggen er per regel bij hoe hard het is.

1. Capaciteitsturingscontract: u laat de netbeheerder knijpen

U spreekt af dat de netbeheerder uw afname op afroep mag terugzetten, en krijgt daar een maandelijkse vergoeding voor. Zonder batterij betekent dat productie stilzetten. Mét batterij merkt u er niets van: die 216 kW die de batterij toch al kan leveren is precies waarmee u de afroep opvangt. Sinds mei 2026 heet dit een capaciteitsturingscontract; het verving grotendeels het capaciteitsbeperkingscontract.

Bij € 25 per kW per jaar levert dat € 5.400 per jaar op — 21 % bovenop wat deel 3 al oplevert. Dit bedrag is een aanname, geen tarief: de vergoeding wordt per geval afgesproken en ligt in de praktijk ergens tussen € 10 en € 60 per kW per jaar, hoger naarmate het net in uw regio voller zit. Verander het getal hierboven als u een offerte heeft.

2. Een flexibel transportrecht: korting op het vermogen zelf

In plaats van vermogen dat altijd geldt neemt u vermogen dat bijna altijd geldt. Bij een tijdsblokgebonden transportrecht heeft u uw volle vermogen in vaste vensters en daarbuiten minder; bij een tijdsduurgebonden transportrecht heeft u het minstens 85 % van de uren, en de netbeheerder zegt een dag van tevoren wanneer niet. Beide leveren een structurele korting op het transportrecht op. De batterij is wat het verschil overbrugt.

De kortingspercentages komen uit de veelgestelde vragen over alternatieve transportrechten van Netbeheer Nederland: 17 tot 33 procent voor tijdsblokgebonden, ongeveer 50 procent voor tijdsduurgebonden. De laatste kolom is de reden dat dit vaak niet doorgaat: uw batterij van 310 kWh is 9,8 keer te klein voor een venster van 8 uur, en 13,9 keer te klein voor vier uur op vol vermogen. Een piekbatterij is gemaakt om korte toppen af te vlakken, niet om uw bedrijf urenlang te voeden. Het tijdsduurgebonden recht loopt nu vooral via TenneT op hoogspanning; op uw aansluitniveau is het er meestal nog niet.

3. GOPACS: uw flexibiliteit aanbieden op de congestiemarkt

Via GOPACS koopt een netbeheerder flexibiliteit in op de plek waar het knelt. Dat klinkt als de logische plek voor een batterij, maar de markt is dun. In de afgelopen twaalf maanden waren er in heel Nederland 55 clearings, samen 2.472 MWh. Dat is gemiddeld 6,8 MWh per dag voor het hele land — evenveel als 22 batterijen als de uwe op één dag kwijt kunnen. Reken hier geen jaaropbrengst op. Het is meegenomen als het er is, en dat is het zelden.

4. Ruimte kopen zonder de aansluiting te verzwaren

Dit is meestal de grootste post en hij staat in geen enkele tabel hierboven. De batterij van 216 kW geeft u effectief ruimte om te groeien tot ongeveer 1.416 kW achter dezelfde aansluiting, terwijl u er 864 kW voor contracteert. Wie laadpalen, een warmtepomp of een elektrische oven wil bijzetten hoeft dan geen zwaardere aansluiting aan te vragen — en staat dus ook niet in de wachtrij die daarvoor staat. Wat dat waard is hangt af van wat u anders niet had kunnen doen, en dat weet u zelf beter dan wij.

Wat deze tool niet weet

• Uw echte kwartierdata. Wij kennen twaalf maandpieken en een jaartotaal; uw netbeheerder heeft elk kwartier van het jaar. Vraag die op via uw meetbedrijf en de vorm van deel 2 wordt een meting in plaats van een afleiding. Dat verandert vooral de opslagmaat in deel 3.
• Of uw piek te voorspellen is. Een batterij die te laat begint met ontladen mist de piek en bespaart die maand niets. Bij een regelmatig proces is dat goed te doen, bij een onregelmatig proces heeft u een marge nodig die hier niet in zit.
• Uw stroomcontract. Alles hierboven gaat over netbeheerkosten en marktopbrengst. De prijs die u voor de stroom zelf betaalt, de energiebelasting en de teruggaveregelingen staan er los van.
• Subsidies en fiscale regelingen. Geen EIA, geen SDE, geen investeringsaftrek. Die kunnen de uitkomst flink verbeteren.
• Of er ruimte is op het net. Een batterij die van het net laadt heeft transportcapaciteit nodig. In een congestiegebied kan dat de reden zijn dat het plan niet doorgaat, of juist de reden dat de netbeheerder meewerkt.

Waar de marktopbrengst vandaan komt

Voor elke dag tussen 2025-09-18 en 2026-09-17 is uit de werkelijke kwartierprijzen, de werkelijke aFRR-activaties en de biedstapels van de capaciteitsveiling bepaald wat een batterij die dag maximaal had kunnen verdienen. Daar gaat per inkomstenstroom het deel overheen dat een echte marktpartij ervan pakt. Dat percentage is geijkt op gepubliceerde maandresultaten van een partij die dit werkelijk doet. Per MW batterijvermogen leverde dat het afgelopen jaar op:

Per MW per jaar, bij een batterij die de hele tijd vrij is om te handelen. Uw batterij is dat niet, dus in deel 3 gaat er een beschikbaarheidspercentage overheen. Dit is dezelfde motor als achter onze rekentool voor zonneparken, en het jaar waarover gerekend wordt schuift elke dag mee.